Chính Sách Thuế Mới Nhất 2026: Thông Tư 99, Thuế Suất TNDN 15% & Điểm Mới Cốt Lõi

Năm 2026 không chỉ là một năm chuyển giao thông thường, mà là cột mốc thay đổi toàn diện về thể chế thuế và kế toán tại Việt Nam. Hàng loạt chính sách nền tảng đã tồn tại cả thập kỷ (như Thông tư 200, mức thuế suất TNDN 20% cào bằng, cách tính lương – BHXH) chính thức được thay thế bằng các khung pháp lý hoàn toàn mới. DN Accounting tổng hợp chi tiết những thay đổi cốt lõi nhất của chính sách thuế mới nhất 2026 mà mọi chủ doanh nghiệp và kế toán cần nắm rõ để điều chỉnh sổ sách ngay từ đầu năm.

Tổng hợp các chính sách thuế và chế độ kế toán mới nhất áp dụng chính thức từ năm 2026

1. Chế Độ Kế Toán Mới Từ 01/01/2026: Thông Tư 99/2025/TT-BTC Thay Thế Thông Tư 200

Sau hơn 10 năm áp dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC, Bộ Tài chính chính thức ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC quy định chế độ kế toán doanh nghiệp mới có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026:

• Ngừng áp dụng: Toàn bộ quy định tại Thông tư 200/2014/TT-BTC và các văn bản sửa đổi bổ sung liên quan.
• Áp dụng bắt buộc: Chế độ kế toán mới theo Thông tư 99/2025/TT-BTC đối với các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế.

Doanh nghiệp cần hành động ngay:

1. Rà soát và chuyển đổi lại toàn bộ hệ thống tài khoản kế toán theo danh mục tài khoản mới.
2. Yêu cầu các đơn vị cung cấp phần mềm kế toán (MISA, FAST, Bravo,…) cập nhật phiên bản mới nhất tương thích với Thông tư 99.
3. Đào tạo lại đội ngũ nhân sự kế toán về nguyên tắc ghi nhận doanh thu, chi phí và lập báo cáo tài chính theo biểu mẫu mới.

2. Thuế Suất Thuế TNDN Mới Phân Tầng Theo Doanh Thu (15% và 17%)

Thay vì áp dụng mức thuế suất thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) chung 20% như trước đây, chính sách thuế mới đã phân tầng thuế suất dựa trên quy mô doanh thu hàng năm nhằm hỗ trợ mạnh mẽ cho các doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ:

⚠️ Lưu ý đặc biệt: Doanh thu làm căn cứ xác định thuế suất là tổng doanh thu của năm tài chính liền kề trước đó. Doanh nghiệp cần xác định chính xác ngay từ đầu kỳ để tạm nộp thuế TNDN hàng quý đúng mức, tránh bị phạt chậm nộp.

3. Thanh Toán Không Dùng Tiền Mặt: Mở Rộng Phạm Vi & Kiểm Soát Toàn Diện

Lộ trình thanh toán không dùng tiền mặt được luật hóa chặt chẽ theo hai mốc thời gian bước ngoặt:

• Mốc 01/07/2025: Bắt buộc áp dụng phương thức thanh toán điện tử không dùng tiền mặt trong toàn bộ các giao dịch công vụ, dịch vụ hành chính và giao dịch thương mại có giá trị lớn.
• Mốc mở rộng 15/12/2025: Mở rộng kiểm soát dòng tiền đối với các hoạt động kinh doanh trực tuyến, chuỗi bán lẻ, dịch vụ tiêu dùng cá nhân.

Cơ quan thuế đã kết nối dữ liệu tự động với hệ thống ngân hàng thương mại và các đơn vị trung gian thanh toán. Mọi dòng tiền kinh doanh phát sinh ngoài sổ sách kế toán qua tài khoản cá nhân của chủ doanh nghiệp hoặc giám đốc đều nằm trong tầm quét kiểm tra và đối soát tự động của ngành thuế.

4. Tiền Lương & BHXH: Chấm Dứt Hình Thức “Lách” Bằng Hợp Đồng Cộng Tác Viên

Nhiều doanh nghiệp trước đây thường chọn cách ký “Hợp đồng dịch vụ”, “Hợp đồng cộng tác viên” hoặc “Hợp đồng khoán việc” để né tránh việc đóng Bảo hiểm xã hội (BHXH) cho nhân viên. Kể từ năm 2026, quy định mới khẳng định:

• Bản chất quyết định nghĩa vụ: Bất kỳ hợp đồng nào có phát sinh thỏa thuận trả công, tiền lương, có sự quản lý, điều hành và giám sát công việc thì đều được xác định là Hợp đồng lao động, bất kể tên gọi là gì.
• Mức lương tham gia BHXH tối thiểu: Căn cứ theo mức lương tối thiểu vùng mới (Đà Nẵng thuộc Vùng II: 4.410.000 đ/tháng theo Nghị định 74/2024/NĐ-CP) và mức lương cơ sở mới. Doanh nghiệp không được kê khai mức lương đóng BHXH thấp hơn quy định.
• Hậu quả rủi ro: Cơ quan thuế và cơ quan BHXH hiện đang thực hiện thanh tra liên ngành. Trường hợp bị kết luận trốn đóng BHXH, doanh nghiệp vừa bị truy thu số tiền BHXH kèm lãi phạt, vừa bị xuất toán toàn bộ chi phí lương ra khỏi chi phí hợp lý khi tính thuế TNDN.

Rà soát toàn bộ hợp đồng lao động, chứng từ thanh toán và hệ thống tài khoản kế toán mới

5. Miễn Lệ Phí Môn Bài Từ Năm 2026 & Những Lưu Ý Đi Kèm

Chính sách bãi bỏ lệ phí môn bài chính thức có hiệu lực từ năm 2026 nhằm giảm bớt thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ cho cộng đồng doanh nghiệp:

• Doanh nghiệp không còn phải nộp tiền lệ phí môn bài hàng năm như trước đây.
• Tuy nhiên không đồng nghĩa với việc bỏ nghĩa vụ kê khai thuế: Doanh nghiệp mới thành lập vẫn bắt buộc phải thực hiện thủ tục đăng ký thuế ban đầu, mở tài khoản ngân hàng, thông báo sử dụng hóa đơn điện tử và kê khai thuế GTGT định kỳ theo đúng thời hạn.

6. Hóa Đơn Điện Tử Khởi Tạo Từ Máy Tính Tiền: Bắt Buộc 100% Với Khách Lẻ

Đối với các cơ sở kinh doanh, nhà hàng, khách sạn, quán cà phê, tiệm vàng, siêu thị mini và chuỗi bán lẻ trực tiếp tới người tiêu dùng:

• BẮT BUỘC 100% sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế khởi tạo từ máy tính tiền.
• Hệ thống máy POS và phần mềm bán hàng phải được kết nối tự động truyền dữ liệu hóa đơn từng lần phát sinh về máy chủ của Tổng cục Thuế trong ngày.
• Hành vi không lập hóa đơn cho khách lẻ (kể cả khách hàng không yêu cầu lấy hóa đơn) sẽ bị xử phạt nghiêm khắc theo khung phạt tại Nghị định 125/2020/NĐ-CP.

7. Sàn Thương Mại Điện Tử Nộp Thuế Thay (Luật Số 56/2024/QH15)

Một bước ngoặt lớn nữa áp dụng cho toàn bộ cá nhân, hộ kinh doanh trên các nền tảng thương mại điện tử (Shopee, TikTok Shop, Lazada, Tiki,…):

• Các sàn TMĐT có chức năng thanh toán trực tiếp có trách nhiệm khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay số thuế GTGT và thuế TNCN của người bán vào ngân sách nhà nước trên từng đơn hàng hoàn tất.
• Doanh thu bán hàng online hoàn toàn minh bạch, dữ liệu luân chuyển tiền được liên thông giữa cơ quan thuế và hệ thống ngân hàng, xóa bỏ triệt để tình trạng kinh doanh ẩn danh không kê khai thuế.

8. Checklist Hành Động Cần Triển Khai Ngay Cho Doanh Nghiệp

Nếu doanh nghiệp của bạn đang gặp vướng mắc trong việc chuyển đổi chế độ kế toán mới hoặc cần rà soát lại sổ sách tài chính, việc đồng hành cùng một đơn vị chuyên nghiệp như dịch vụ kế toán thuế tại Đà Nẵng của DN Accounting với chi phí chỉ từ 500.000đ – 1.500.000đ/tháng sẽ giúp bạn bảo vệ tối đa lợi ích tài chính và vận hành an tâm 100%.